Class 11 Nepali नमुना प्रश्नपत्र Set B

वीर नेपालीहरू आफ्नामीनको बलिदान दिएर देशको स्वाभिमान जोगाउन सदैव तत्पर हुन्छन्।

ग्याँस सिलिण्डर बाल्दा अत्यन्तै सर्तकता अपनाउनुपर्छ र अनाबश्यक रूपमा बिद्युत खर्च गर्नु हुँदैन।

हिजो मेरो एकजना पुरानो मित्र अचानक मेरो कोठामा आयो र उसले मलाई एउटा नयाँ किताब दियो।

दिएको अनुच्छेदबाट दुईओटा तत्सम र आगन्तुक शब्द पहिचान गर्नुहोस् :

कठिन परिश्रम र कर्तव्यपरायणताले मात्र मानिसलाई समाजमा प्रतिष्ठित र सफल बनाउँछ। त्यसैले आफ्नो कर्मप्रति सधैँ इमानदार हुनुपर्छ।

शब्दहरूलाई शब्दकोशीय क्रममा मिलाउनुहोस् :

पारिभाषिक शब्द पहिचान र वाक्यमा प्रयोग :

अनुच्छेद: राष्ट्रिय अर्थतन्त्रलाई सबल बनाउन कृषि उत्पादन र बजेटको सन्तुलन मिलाउनु अति आवश्यक छ। यसका लागि सरकारले रोजगारमूलक नीतिहरू कार्यान्वयन गर्नुपर्छ।

अनुकरणात्मक शब्द, उखान र टुक्का :

अनुच्छेद: परीक्षा नजिकिँदै जाँदा विद्यार्थीहरूको मुटु ढुकढुक गर्न थाल्यो। 'जस्तो रोप्छौ त्यस्तै फलाउछौ' भनेझैँ मिहिनेत नगर्ने विद्यार्थीहरू पछि पछुताउँछन्। मेहनत गर्नेहरूले भने परीक्षामा बाजी मारे।

दिएको अनुच्छेदबाट दुईओटा उपसर्ग र दुईओटा प्रत्यय व्युत्पन्न शब्द पहिचान गरी तिनको निर्माण प्रक्रिया देखाउनुहोस् :

प्रमुख राजनीतिक दलहरूले गैरजिम्मेवार बनेर मुलुकलाई अनिर्णयको बन्दी बनाउनुहुँदैन । दलीय कर्तव्य र राष्ट्रिय जिम्मेवारीलाई बुझेर सकेसम्म चाँडै नै निकास दिने काममा केन्द्रित हुनु आवश्यक छ ।

दिएको अनुच्छेदबाट दुईओटा समस्त शब्द पहिचान गरी विग्रह गर्नुहोस् र दुईओटा द्वित्व शब्द पहिचान गरी दोहोरिएको अंश छुट्ट्याएर लेख्नुहोस् :

देशहितमा लागेका पीताम्बर र नीलकण्ठ आ-आफ्नो कर्तव्य पूरा गर्दै गाउँबस्तीको उन्नतिमा मनवचनकर्मले लागेका छन् । एकअर्कामा सरसहयोग र मदत गर्ने अनि सुखदुखमा साथ दिन उनीहरूको आनीबानीको छरछिमेकमा मुक्तकण्ठले प्रशंसा हुने गरेको छ ।

दिएको अनुच्छेदबाट चारओटा सन्धियुक्त शब्द पहिचान गरी सन्धि विच्छेद गर्नुहोस् :

हाम्रो देशको हिमाली सौन्दर्य, प्राकृतिक भूवनोट र पुरातात्त्विक महत्त्वका वस्तुहरूको अवलोकन गर्न विदेशी पर्यटकहरू नेपालमा आउँछन् । उनीहरू नेपालीहरूको आतिथ्य सत्कारबाट हर्षित हुँदै हाँसिलो अनुहार लगाई स्वदेशतर्फ फर्कन्छन् ।

दिएको अनुच्छेदलाई पुलिङ्ग भए स्त्रीलिङ्ग र स्त्रीलिङ्ग भए पुलिङ्गमा परिवर्तन गरी पुनर्लेखन गर्नुहोस् : [२]

उनले गद्य शैलीमा कविता लेखे । त्यस कवितालाई मेरी माइजूले मन पराउनुभयो । काकी र फुपूले कविता वाचन गरेर सुनाउने इच्छा गर्नुभयो । मैले पनि उहाँहरूसँगै कविता वाचन गरेर सुनाएकी थिएँ ।

दिएको अनुच्छेदलाई एकबचन भए बहुवचन र बहुवचन भए एकबचनमा परिवर्तन गरी पुनर्लेखन गर्नुहोस् : [२]

मैले गाउँमा पुरानो साथीलाई भेटेँ । हामीले चराहरू र जलचरहरूका बारेमा धेरै बेर कुरा गर्यौँ । साथीले आफ्नो प्रगतिको कथा सुनायो । उसका कुरा सुनेर मेरा साथीहरू दङ्ग परे ।

दिएका वाक्यलाई निर्देशक (वा साधारण) वाक्य भए अन्य प्रकारमा वा वाच्य/काल परिवर्तन गर्ने गरी सोधिने प्रश्न (सामान्यतया वाच्य परिवर्तन वा वाक्य परिवर्तन):

उदाहरणका लागि: शिक्षकले विद्यार्थीहरूलाई व्याकरण पढाउनुभयो। (कर्मवाच्यमा परिवर्तन गर्नुहोस्)

(ख) दिएको वाक्यलाई निर्देशानुसार परिवर्तन गर्नुहोस्:

क) डाक्टरले बिरामीको जाँज गरे। (कर्मवाच्यमा परिवर्तन गर्नुहोस्)

ख) उनीहरूले गीत गाए। (भाववाच्यमा परिवर्तन गर्नुहोस्)

दिएको वाक्यबाट कारक र विभक्ति पहिचान गर्नुहोस् वा कोष्ठकभित्र दिएको सङ्केतका आधारमा वाक्य परिवर्तन/संसोधन गर्नुहोस् :

"बुबाले भान्सामा छोरीलाई मिठो खाना पकाएर खुवाउनुभयो।"

'वीरपुर्खा' कविताका आधारमा नेपाली वीरहरूले प्रदर्शन गरेको वीरताको सङ्क्षिप्त वर्णन गर्नुहोस्।

'संस्कृतिको नयाँ यात्रा' निबन्धका आधारमा अन्धविश्वास र कुरीतिलाई त्यागेर कस्तो संस्कृति अपनाउनुपर्छ?

'वीर पुर्खा' कविताका आधारमा नेपाली पुर्खाहरूको वीरता र योगदानको चर्चा गर्नुहोस् ।

'एक चिहान' उपन्यास वा 'सन्तुष्टि' कविताका आधारमा मानवीय सुख र सन्तुष्टि कसरी प्राप्त गर्न सकिन्छ, पाठका सन्दर्भहरू जोड्दै स्पष्ट पार्नुहोस् ।

'साहित्यको स्वाद' निबन्धका आधारमा साहित्यले मानव जीवनलाई कसरी ऊर्जा दिन्छ? लेख्नुहोस् ।

'सङ्कल्प' कवितामा कविले कस्तो समाजको निर्माण गर्ने सङ्कल्प गरेका छन्?

'गाउँको माया' कथाका मुख्य पात्रको माध्यमबाट कथाकारले के सन्देश दिन खोजेका छन्?

"हातका मैला सुनका थैला के गर्नु धनले,

साग र सिस्नु खाएको बेस आनन्दी मनले ।"

'गाउँको माया' कथामा कस्तो समाजको चित्रण गरिएको छ, समीक्षात्मक उत्तर लेख्नुहोस् :

विद्यार्थी जीवनमा सदाचार, अनुशासन र निरन्तर मेहनतको आवश्यकताबारे आफ्ना विचार प्रस्तुत गर्नुहोस्।

मेरो प्रिय देश: नेपाल

डिजिटल प्रविधि: वरदान कि अभिशाप

राष्ट्र निर्माणमा युवाको भूमिका