विषय कोड : 0011
NEB — कक्षा XI
Set C
नमुना प्रश्नपत्र
Class 11 Nepali नमुना प्रश्नपत्र Set C
विद्यार्थीहरूले सकेसम्म आफ्नै शब्दमा उत्तर दिनुपर्नें छ । दायाँ किनारामा दिइएको अङ्कले पूर्णाङ्क जनाउँछ ।
उत्तीर्णाङ्क : 32
सबै प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् ।
This model question paper is for Class 11 Nepali, Set C (subject code 0011), carrying full marks of 75 with a pass mark of 32, to be completed within 3 Hours. Model answers are available for questions that have one — reveal them with a free account (a few reveals) or a paid plan (unlimited).
ध्वनि पहिचान र अक्षर संरचना पहिचान गर्नुहोस्:
(क) 'विद्यार्थीहरूले कम्प्युटरको माध्यमबाट धेरै नयाँ कुरा सिके ।' यस वाक्यमा रहेका तत्सम वा आगन्तुक शब्दहरू मध्येबाट कुनै दुईवटा शब्द छानी तिनको अक्षर संरचना देखाउनुहोस् ।
तलका शब्दहरूको अक्षर सङ्ख्या छुट्याएर लेख्नुहोस्:
(अ) दृष्टिकोण
(आ) ऐश्वर्य
तलको अनुच्छेद पढी रेखाङ्कित शब्दहरूको पदवर्ग पहिचान गर्नुहोस्:
नेपालमा धेरै भाषा बोलिन्छन् । हामी सबैले एकअर्काको भाषा र संस्कृतिको सम्मान गर्नुपर्छ । राम्रो व्यवहारले नै समाजमा शान्ति फैलाउँछ । धत्! कसैले पनि आपसी सद्भाव बिगार्ने काम गर्नुहुँदैन । तर अचेल मानिसहरू स्वार्थी बन्दै गएका छन् ।
कोष्ठकमा दिइएका निर्देशनका आधारमा शब्द निर्माण गरी वाक्यमा प्रयोग गर्नुहोस्:
अप (उपसर्ग जोडी नयाँ शब्द बनाउनुहोस्)
समाज (प्रत्यय जोडी नयाँ शब्द बनाउनुहोस्)
सर (द्विरुक्ति प्रक्रियाबाट शब्द बनाउनुहोस्)
राजाको (समास गरी नयाँ शब्द बनाउनुहोस्)
तलको अनुच्छेदलाई शुद्ध पारी पुनर्लेखन गर्नुहोस्:
सवै नेपालीहरू ले आफ्नो सँस्कृति को संरक्षण गर्नु पर्छ । हामो देशमा विभिधता भित्र एकता रहेको छ । यसले गर्दा वैज्ञानीक अनुसन्धान गर्नेहरूलाई पनि नेपाल आकर्षणको केन्द्र बनेकोछ ।
रेखाङ्कित शब्दहरूको कारक र विभक्ति पहिचान गर्नुहोस्:
हरिले भोकाएका चराहरूलाई छानाबाट चारो दियो । ऊ घरैमा बसेर कम्प्युटरद्वारा अनलाइन कक्षा लिन्छ ।
निर्देशनका आधारमा वाक्य परिवर्तन गर्नुहोस्:
तँ भोलि बिहानै बजार जा । (उच्च आदरमा बदल्नुहोस्)
आमाले स्वादिलो खाना पकाउनुभयो । (कर्मवाच्यमा बदल्नुहोस्)
उनीहरू सधैँ देशको सेवा गर्छन्। (इच्छार्थक वाक्यमा)
श्याम आउँछ र हरि जान्छ । (मिश्र वाक्यमा बदल्नुहोस्)
कोष्ठकमा दिइएका सङ्केतका आधारमा धातु र सहायक क्रिया जोडी खाली ठाउँ भर्नुहोस्:
हामी अर्को वर्ष सगरमाथाको भ्रमण .......... । (गर्नु - सामान्य भविष्यत्)
बहिनी कोठामा गीत .......... । (गाउनु - अपूर्ण वर्तमान)
मैले त हिजो नै यो पाठ .......... । (पढ्नु - पूर्ण भूत)
तिमी आउनुअघि पानी .......... । (पर्नु - अज्ञात भूत)
तलको अनुच्छेद पढी सोधिएका प्रश्नहरूको छोटो उत्तर दिनुहोस्:
"जलवायु परिवर्तन आजको विश्वसामु ठुलो चुनौतीका रूपमा उभिएको छ । मानवीय गतिविधि, अव्यवस्थित औद्योगिकीकरण र वनविनाशका कारण वायुमण्डलमा हरितगृह ग्यासको मात्रा बढ्दै गएको छ । यसले गर्दा पृथ्वीको तापक्रम निरन्तर वृद्धि भइरहेको छ । तापक्रम बढ्नाले हिमालय क्षेत्रका हिउँ पग्लने क्रम तीव्र भएको छ, जसका कारण हिमतालहरू फुट्ने जोखिम बढेको छ । तराई क्षेत्रमा बाढी र पहाडमा पहिरो जस्ता प्राकृतिक प्रकोपहरूसँगै मौसममा अनपेक्षित परिवर्तनहरू देखिन थालेका छन् । यदि समयमै यस समस्याको न्यूनीकरणका लागि विश्वव्यापी रूपमा ठोस कदम चालिएन भने मानव अस्तित्व नै सङ्कटमा पर्न सक्छ । त्यसैले नवीकरणीय ऊर्जाको प्रयोग बढाउनु र व्यापक वृक्षारोपण गर्नु आजको अनिवार्य आवश्यकता हो ।"
प्रश्नहरू:
पृथ्वीको तापक्रम बढ्नुको मुख्य कारण के हो?
तापक्रम वृद्धिका कारण हिमालय क्षेत्रमा कस्तो प्रभाव परेको छ?
जलवायु परिवर्तनले कस्ता-कस्ता प्राकृतिक प्रकोपहरू निम्त्याएको छ?
यो समस्या समाधान गर्न कस्ता कदमहरू चाल्नुपर्छ?
अनुच्छेदबाट ‘सङ्कट’ शब्दको पर्यायवाची शब्द खोजेर लेख्नुहोस्।
दिइएका बुँदाहरूका आधारमा एउटा छोटो जीवनी तयार पारी उपयुक्त शीर्षक दिनुहोस्:
नाम: भानुभक्त आचार्य | जन्म: वि.सं. १८८१ असार २९ गते, तनहुँको रम्घामा | पिता/माता: धनञ्जय आचार्य र धर्मावती देवी | शिक्षा: बाजे श्रीकृष्ण आचार्यबाट घरमै संस्कृतको प्रारम्भिक शिक्षा | मुख्य योगदान: रामायणलाई सरल नेपाली भाषामा अनुवाद गरी नेपाली साहित्यको जग बसालेका | विशेषता: नेपाली भाषाका आदिकवि, राष्ट्रिय विभूति | निधन: वि.सं. १९२५ असोजमा ।
तलका मध्ये कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस्:
तपाईँको विद्यालयमा सम्पन्न भएको 'अन्तर-सदन खेलकुद प्रतियोगिता' को संक्षिप्त विवरण उल्लेख गरी प्रधानाध्यापकलाई बुझाउने एउटा प्रतिवेदन (Report) तयार पार्नुहोस् ।
यातायात व्यवसायी र एक जना यात्रुबीच सार्वजनिक यातायातको भाडादर र सेवा सुविधाका विषयमा हुने एक संक्षिप्त संवाद तयार पार्नुहोस् ।
तलको अनुच्छेदबाट चारवटा मुख्य बुँदाहरू टिपोट गरी एक-तृतीयांश (1/3) शब्दमा सङ्क्षेपीकरण गर्नुहोस्:
आधुनिक युग विज्ञान र प्रविधिको युग हो । इन्टरनेट र स्मार्टफोनको विकासले गर्दा संसार एउटा सानो गाउँमा परिणत भएको छ । आज हामी घरमै बसेर संसारभरका सूचनाहरू क्षणभरमै प्राप्त गर्न सक्छौँ । प्रविधिको प्रयोगले शिक्षा, स्वास्थ्य, बैंकिङ र व्यापारिक क्षेत्रमा आमूल परिवर्तन ल्याएको छ । अनलाइन शिक्षामार्फत विद्यार्थीहरूले दूरदराजमा बसेर पनि गुणस्तरीय ज्ञान हासिल गरिरहेका छन् । तर, यसको बढ्दो र अनियन्त्रित प्रयोगले गर्दा युवा पुस्तामा साइबर अपराध, मानसिक तनाव र सामाजिक दुरी बढ्ने जस्ता नकारात्मक असरहरू पनि देखिन थालेका छन् । त्यसैले प्रविधिलाई लतका रूपमा नभई जीवनलाई सहज बनाउने माध्यमका रूपमा मात्र विवेकपूर्ण ढङ्गले प्रयोग गर्नुपर्छ ।
तलका मध्ये कुनै दुई प्रश्नको संक्षिप्त उत्तर दिनुहोस्:
‘वीर पुर्खा’ कविताका आधारमा नेपाली पुर्खाहरूको वीरता, त्याग र देशभक्तिको महत्त्व स्पष्ट पार्नुहोस्।
पर्यापर्यटनका सम्भावना र आयाम’ निबन्धका आधारमा नेपालमा पर्यापर्यटन विकासका सम्भावना र यसले देशको आर्थिक तथा वातावरणीय क्षेत्रमा पार्न सक्ने प्रभाव उल्लेख गर्नुहोस्।
‘योगमाया’ राष्ट्रिय जीवनीका आधारमा योगमायाले सामाजिक कुरीति, अन्याय र असमानताविरुद्ध गरेको सङ्घर्षको चर्चा गर्नुहोस्।
तलको गद्यांश/पद्यांशको प्रसङ्ग खुलाएर व्याख्या (व्याख्या गर्नुहोस्) गर्नुहोस्:
"मानिस जन्मँदै महान् हुँदैन, उसले आफ्नो कर्म र सत्सङ्गतिद्वारा समाजमा आदरणीय स्थान कमाउनुपर्छ ।"
तलको अनुच्छेद पढी सोधिएका व्याकरणिक प्रश्नहरूको उत्तर दिनुहोस्:
"नेपाल एक बहुजातीय मुलुक हो र यहाँ विभिन्न जातजातिका मानिसहरू बस्छन् । जसले राष्ट्रको संस्कृति बुझ्छ, उसले यसको रक्षा पनि गर्छ । हामी सबै मिली देशलाई अगाडि बढाउनुपर्छ ।"
प्रश्नहरू:
माथिको अनुच्छेदबाट एउटा संयुक्त वाक्य पहिचान गरी लेख्नुहोस् ।
'बहुजातीय' शब्दमा कुन समास भएको छ? नाम लेख्नुहोस् ।
अनुच्छेदबाट कुनै एक नामयोगी शब्द खोजेर लेख्नुहोस् ।
'रक्षा' शब्दको विपरीतार्थी शब्द के हुन्छ?
तलका मध्ये कुनै एक प्रश्नको विश्लेषणात्मक समीक्षा गर्नुहोस्:
‘त्यो फेरि फर्कला?’ मनोवैज्ञानिक कथाका आधारमा मानवीय मनका जटिलता, भावनात्मक द्वन्द्व र मनोवैज्ञानिक यथार्थको विश्लेषण गर्नुहोस्।
‘गाउँको माया’ सामाजिक कथाका आधारमा ग्रामीण जीवन, गाउँप्रतिको आत्मीयता तथा सामाजिक सम्बन्धमा आएको परिवर्तनको विश्लेषणात्मक समीक्षा गर्नुहोस्।
तलका मध्ये कुनै एक विषयमा कम्तीमा दुई सय शब्दमा आकर्षक निबन्ध लेख्नुहोस्:
पर्यटन व्यवसाय र नेपालको आर्थिक सम्भावना
सामाजिक सञ्जालको सही उपयोग र चुनौतीहरू
मेरो जीवनको लक्ष्य
Paper Overview & Analysis
Set C
Year
नमुना प्रश्नपत्र
Type
75
Full Marks
32
Pass Marks
3 Hours
Duration
39
Question Items
Question Type Breakdown