Class 11 Nepali नमुना प्रश्नपत्र Set A

हेर्नुस् बद्रीजी हामीले खेतमा राशायनिक मल र विषादिको प्रयोग गयौँ । वालीको उत्पादन बढाउने काममा साथीहरूले तपाईंसँग सल्लाह मागेका छन् ।

आज उनले मलाई धेरै कुराहरू सोधे । उनले सोधेका कुराहरूमध्ये खासै धेरै बुझिनँ । मैले केमा कुरा भयो भन्ने पनि राम्ररी बुझिनँ । उनले मलाई फोनबाट बाँकी कुरा सुनाए ।

क. दिइएको अनुच्छेदबाट दुईओटा तत्सम र आगन्तुक शब्द पहिचान गरी लेख्नुहोस् : क्रमशः अग्लो हुँदै गएको कष्टप्रद, दुर्गम पहाडको क्षीण पथलाई नजरले भिटेसम्म हेर्दा मान्छे पो हो कि भन्ने भ्रम पर्ने एउटा धब्बा जस्तो पनि देखिएन ।

ख. दिएका शब्दहरूलाई शब्दकोशीय क्रममा मिलाई लेख्नुहोस् :

व्यवहार, अंश, त्रास, ज्ञान

हिजोभन्दा आज हरेक सङ्क्रामक रोगको उपचार खोपद्वारा सम्भव हुँदै गएको छ । देशमा कुपोषणबाट मृत्यु हुने बालबालिकाको तथ्याङ्क सार्वजनिक गरिएको अभिलेखबाट थाहा पाउन सकिन्छ ।

दिइएको अनुच्छेदबाट एउटा अनुकरणात्मक शब्द, एउटा उखान र एउटा टुक्का पहिचान गरी तिनलाई वाक्यमा प्रयोग गर्नुहोस् :

हुने बिरुवाको चिल्लो पात भने झैँ सबै साथीलाई मेख मार्दै परीक्षामा प्राप्त गरेको स्वप्निलको सफलताबाट उसका अभिभावक खुसीले गदगद भए । अकबरी सुनलाई कसी लगाउनुपर्दैन भन्दै मेधावी विद्यार्थी स्वप्निलले सबैको नाक राखेकामा आफूलाई धेरै लागेका कुरा विद्यालयका प्रधानाध्यापकले मुसुमुसु हाँस्दै सबैलाई बताए ।

अनुच्छेदबाट दुईओटा उपसर्ग र दुईओटा प्रत्यय व्युत्पन्न शब्द पहिचान गरी तिनको निर्माण प्रक्रिया देखाउनुहोस् :

प्रमुख राजनीतिक दलहरूले गैरजिम्मेवार बनेर मुलुकलाई अनिर्णयको बन्दी बनाउनुहुँदैन । दलीय कर्तव्य र राष्ट्रिय जिम्मेवारीलाई बुझेर सकेसम्म चाँडै नै निकास दिने काममा केन्द्रित हुनु आवश्यक छ ।

अनुच्छेदबाट दुईओटा समस्त शब्द पहिचान गरी विग्रह गर्नुहोस् र दुईओटा द्वित्व शब्द पहिचान गरी दोहोरिएको अंश छुट्ट्याउनुहोस् :

देशहितमा लागेका पीताम्बर र नीलकण्ठ आ-आफ्नो कर्तव्य पूरा गर्दै गाउँबस्तीको उन्नतिमा मनवचनकर्मले लागेका छन् । एकअर्कामा सरसहयोग र मदत गर्ने अनि सुखःदुखमा साथ दिन उनीहरूको आनीबानीको छरछिमेकमा मुक्तकण्ठले प्रशंसा हुने गरेको छ ।

अनुच्छेदबाट चारओटा सन्धियुक्त शब्द पहिचान गरी सन्धि विच्छेद गर्नुहोस् :

हाम्रो देशको हिमाली सौन्दर्य, प्राकृतिक भूवनोट पुरातात्त्विक महत्त्वका वस्तुहरूको अवलोकन गर्न विदेशी पर्यटकहरू नेपालमा आउँछन् । उनीहरू नेपालीहरूको आतिथ्य सत्कारबाट हर्षित हुँदै हाँसिलो अनुहार लगाई स्वदेशतर्फ फर्कन्छन् ।

दिएको अनुच्छेदलाई पुलिङ्ग भए स्त्रीलिङ्ग र स्त्रीलिङ्ग भए पुलिङ्गमा परिवर्तन गरी पुनर्लेखन गर्नुहोस् :

उनले गद्य शैलीमा कविता लेखे । त्यस कवितालाई मेरी माइजूले मन पराउनुभयो । काकी र फुपूले कविता वाचन गरेर सुनाउने इच्छा गर्नुभयो । मैले पनि उहाँहरूसँगै कविता वाचन गरेर सुनाएकी थिएँ ।

दिएको अनुच्छेदलाई एकबचन भए बहुवचन र बहुवचन भए एकबचनमा परिवर्तन गरी पुनर्लेखन गर्नुहोस् :

मैले गाउँमा पुरानो साथीलाई भेटेँ । हामीले चराहरू र जलचरहरूका बारेमा धेरै बेर कुरा गर्यौँ । साथीले आफ्नो प्रगतिको कथा सुनायो । उसका कुरा सुनेर मेरा साथीहरू दङ्ग परे ।

तलका गद्यांशबाट दुईओटा उद्देश्य र विधेय तथा दुईओटा उद्देश्य विस्तार र विधेय विस्तार पद पहिचान गरी लेख्नुहोस् :

प्रतिभाशाली रमा नियमित विद्यालय जान्छन् । पढाइका साथै खेलकुदमा पनि रुचि राख्छन् । हिजो गुरुले पुरस्कार पनि दिनुभयो । साथीहरूले पनि उसको तारिफ गरे ।

दिइएको अनुच्छेदलाई सङ्गति मिलाई पुनर्लेखन गर्नुहोस् :

मेरो आमा पहाडमा बस्छिन् । ऊ असल हुनुहुन्छ । त्यहाँबाट अग्लो हिमालहरू हेर्न पाइन्छ । तिमी पनि हिमाल हेर्न आएको छौ ।

दिएको वाक्यलाई करण भए अकरण र अकरण भए करणमा परिवर्तन गरी अनुच्छेद पुनर्लेखन गर्नुहोस् :

उनीहरू सधैँ पुस्तक प्रदर्शनीमा जान्छन् । सबैले केही पुस्तकहरू किन्छन् । भिडभाडमा केही पनि खाँदैनन् । उनीहरूलाई कत्ति थकाइ लाग्दैन ।

दिएका वाक्यहरूलाई प्रत्यक्ष भए अप्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष भए प्रत्यक्ष कथनमा परिवर्तन गर्नुहोस् :

अ. मलाई दुई दिन बस्न राजनले आग्रह गर्यो ।

आ. तिमीले मलाई भन्यौ, "हामी पनि जाऔँला ।"

इ. साथीले त्यतिखेर के काम गर्नु छ भनी प्रश्न गर्यो ।

ई. हामीले भन्यौ, "उनीहरू चाँडै आउँछन् ।"

हाम्रो समाज मूर्त र अमूर्त संस्कृतिको मिश्रण हो । हाम्रो गाउँ तथा सहरमा प्राचीन सभ्यताका धरोहर यत्रतत्र छन् । साकेला, चासोक, च्याब्रुङ र धान नाचमा रमाउने मन हुड्केली, सोरठी र मारुनीमा त्यत्तिकै रमाउँछ । देउडा र घाटुले भौगोलिक सीमा नाघेर बास्ना छरेका छन् । चान्दी, डाँडी, हनुमान् र पञ्चबुद्ध नृत्यहरू हाम्रो मुटुका ढुकढुकी बनेका छन् । शास्त्रीय र लोक नृत्य, गीत र वादनमा हाम्रा अनन्य सम्पदा छन् । स्याबो र तिजीले सखिया, सन्ध्याल र सरायसँग मितेरी लाउँछन् । भुओ, खैंजडी, बालुन, सङ्गिनी र लाखे पहाडी सौन्दर्य बनेका छन् । वाली लाउँदा, भित्र्याउँदा, दााइ गर्दा गाइने गीतहरू पुनर्जीवनको आस गर्दै छन् । गन्धर्व, चर्या, खाँडो र गाथाहरू कुनाकुन्द्रामी जीवन्त छन् । यहाँ भाषाको भण्डार छ । संस्कार, रीतिरिवाज र परम्पराका पारखीहरू हाम्रा गाउँमा भुल्छन्, सहरमा रमाउँछन् । खानपान र पहिरनमा जातीय, क्षेत्रीय र सामुदायिक विविधता छन् । मन्दिर, विहार, मस्जिद, गिर्जाघर, गुरुद्वारा, थान र मार्गास्थानहरू हाम्रा आस्थाका केन्द्र हुन् । हामी भाषा, धर्म, संस्कृति र परम्परामा बहुल छौँ तर आपसमान सहिष्णु छौँ । यो नै विश्वमा हाम्रो अनुपम पहिचान हो ।

स्थानीय स्वास्थ्य केन्द्रले सर्वसाधारण जनतालाई कोरोना भाइरस विरुद्धको खोप लगाउन जारी गर्ने सार्वजनिक सूचनाको नमुना तयार पार्नुहोस् :

कसैको शुभ विवाहको अवसरमा आफन्तजनहरूलाई आमन्त्रण गर्न दिने निमन्त्रणा पत्रको नमुना तयार पार्नुहोस् :

आफ्नो विद्यालयको वार्षिकोत्सवको सन्दर्भमा आयोजित विविध कार्यक्रमलाई समेटі १५० शब्दसम्मको प्रतिवेदन लेख्नुहोस् :

राष्ट्रनिर्माणमा नागरिकको भूमिका विषयमा १५० शब्दसम्मको वक्तृता तयार पार्नुहोस् :

सत्यनिष्ठा र समतामूलक समाजको स्थापनामा योगमायाले दिएको योगदानको चर्चा गर्नुहोस् :

'गाउँको माया' कथामा कस्तो समाजको चित्रण गरिएको छ, समीक्षात्मक उत्तर लेख्नुहोस् :

नेपालमा जलस्रोतको सम्भावना

युवा र स्वरोजगार

मेरो देश : मेरो कर्मभूमि