Class 11 Nepali नमुना प्रश्नपत्र Set E

योगमाया लैङ्गिक विभेदको पनि कट्टर विरोधी थिइन् ।

यि दुई वर्षका बीचमा धेरै पटक प्रयाश गरें गाउँ तिर जाऊँ भनेर

विवेक आफ्नो कोठाको टेबलमाथि किताब राखेर फटाफट माथि गयो अनि दाजुभाउजूसँग परामर्श लिई आफ्नो काममा व्यस्त हुन थाल्यो।

दिइएको अनुच्छेदबाट दुई-दुईवटा तत्सम र आगन्तुक शब्द पहिचान गरी लेख्नुहोस् :

प्रातःकालीन भ्रमणमा निस्कँदा विभिन्न विद्यालय तथा कलेजको ड्रेस लगाएका विद्यार्थीहरू व्याग भिरेर पौष महिनाको समयमा कलेजतिर हिँड्दै गरेको देखिन्छ।

दिइएका शब्दहरूलाई शब्दकोशीय क्रममा मिलाई लेख्नुहोस् :

कृष्ण, कपडा, कान्ति, कम

तलको अनुच्छेदबाट दुईवटा उपसर्गयुक्त र दुईवटा प्रत्यययुक्त शब्द पहिचान गरी तिनको शब्द निर्माण प्रक्रिया देखाउनुहोस्।

नेपाल प्राकृतिक सुन्दरता, सांस्कृतिक सम्पदा र सामाजिक विविधताले भरिपूर्ण देश हो। यहाँका नागरिकहरू सद्भाव र सहकार्यको भावना बोकेर बसेका छन्। सकारात्मक सोच र सिर्जनशील कार्यले समाजको विकासमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याउँछन्।

तलको अनुच्छेदबाट दुईवटा समस्त शब्द र दुईवटा द्वित्व शब्द पहिचान गर्नुहोस्। समस्त शब्दको विग्रह गर्नुहोस् र द्वित्व शब्दको निर्माण प्रक्रिया देखाउनुहोस्।

दाजुभाइसँग मेलमिलाप गरेर बसेकी रमिला बजारबाट घर फर्कँदा सानोतिनो सामान किनेर ल्याइन्। घर पुगेपछि उनले आमालाई सामान देखाइन् र साथीभाइसँग रमाइलो गर्दै दिन बिताइन्।

तलको अनुच्छेदबाट चारवटा सन्धियुक्त शब्द पहिचान गरी तिनको सन्धि विच्छेद गर्नुहोस्

आज सूर्योदयसँगै विद्यार्थीहरू विद्यालयतर्फ लागे। त्यहाँ पुगेर उनीहरूले गणेशको पूजा गरे र सज्जन व्यक्तिहरूको सङ्गत गर्नुपर्छ भन्ने पाठ सिके

दिइएको अनुच्छेदलाई पुलिङ्ग भए स्त्रीलिङ्ग र स्त्रीलिङ्ग भए पुलिङ्गमा परिवर्तन गरी पुनर्लेखन गर्नुहोस् :

प्रश्न: सानो भाइ दौडेर आयो। उसले मलाई बोलायो। मैले उसलाई मायाले अङ्गालो हालेकी थिएँ। यसबाट म निकै खुसी भएकी छु।

दिइएको अनुच्छेदलाई एकवचन भए बहुवचन र बहुवचन भए एकवचनमा परिवर्तन गरी पुनर्लेखन गर्नुहोस्

प्रश्न: मैले गाउँमा मेरो पुरानो साथी भेटें। हामीले धेरैबेर कुरा गर्यौं। साथीले आफ्नो प्रगतिको कथा सुनायो। तिमी पनि एकछिनमा आइपुग्छ्यौ।

तल दिइएको अनुच्छेदबाट दुईवटा उद्देश्य पद, दुईवटा विधेय पद, दुईवटा उद्देश्य विस्तार र दुईवटा विधेय विस्तार पद पहिचान गरी लेख्नुहोस्।

मेहनती विद्यार्थी सविना बिहानै विद्यालय जान्छिन्। उनी आफ्नो गृहकार्य नियमित रूपमा गर्छिन्। आज उनी पुस्तकालयमा पढिरहेकी छन्। लगनशील भएकाले शिक्षकहरूले उनलाई प्रशंसा गर्छन्।

तलको अनुच्छेदमा रहेका करण वाक्यलाई अकरण र अकरण वाक्यलाई करणमा परिवर्तन गरी अनुच्छेद पुनर्लेखन गर्नुहोस्।

सीता नियमित रूपमा विद्यालय जान्छिन्। उनका साथीहरू भने विद्यालय जाँदैनन्। उनीहरू गृहकार्य पनि गर्दैनन्। सीताले मेहनत गरेमा परीक्षामा असफल हुनेछैनिन्।

दिएको अनुच्छेद पढी सोधिएका प्रश्नको छोटो उत्तर लेख्नुहोस् :

प्रकारले मानिसलाई बाँच्नका निम्ति भोजनको आवश्यकता पर्छ, त्यस्तै बोटबिरुवाका लागि पनि हुर्किन, फुल्न र फल लाग्न खाद्यपदार्थको आवश्यकता पर्छ। बिरुवाका लागि यी खाद्यपदार्थहरू केही मात्रामा हावा र पानीबाट प्राप्त हुन्छ भने अधिकांश भाग माटोबाट प्राप्त हुन्छ। बोटबिरुवालाई माटोबाट खाद्य पदार्थ उपलब्ध गराउनका निम्ति माटोमा जुन पौष्टिक पदार्थ हालिन्छ, त्यसैलाई मल भनिन्छ। यसैले मल भनेको त्यो पदार्थ हो जो माटोमा मिलाउनाले माटोको उर्वराशक्तिमा वृद्धि र माटोको स्वरूप राम्रो हुन्छ र बिरुवालाई सजिलैसँग आवश्यक पौष्टिक खाद्यपदार्थ उपलब्ध हुन्छ।

कुनै पनि बाली बिरुवाका लागि विभिन्न तत्त्वहरूको आवश्यकता पर्छ। ती तत्त्वहरू कार्बन, हाइड्रोजन, अक्सिजन, नाइट्रोजन, फस्फोरस, पोटास, क्याल्सियम, म्याग्नेसियम, सल्फर, म्याग्जिन, बोरन, कपर, जिङ्क, आयरन, मोलिब्डेन तथा क्लोरिन हुन्। यी तत्त्वहरूमध्ये कार्बन, हाइड्रोजन र अक्सिजन बिरुवाले हावा तथा पानीबाट र अरू बाँकी तत्त्वहरू माटोबाट लिन्छन्। माटोबाट बन्ने यी सबै तत्त्वहरूलाई मुख्य खाद्यतत्त्व भनिन्छ। क्याल्सियम, म्याग्नेसियम र सल्फर बोटबिरुवाहरूले माटोबाट कम लिने गर्दछन्। यी तत्त्वहरूलाई सहायक खाद्यतत्त्व हुन्। यिनीहरूलाई सूक्ष्म खाद्यतत्त्व भनिन्छ। हावा, पानी, माटो, प्राङ्गारिक मल, रासायनिक मल आदि बोटबिरुवाका खाद्यतत्त्वका स्रोतहरू हुन्।

दिएको अनुच्छेद पढी सोधिएका प्रश्नको उत्तर लेख्नुहोस्

खोलो अचेल फेरि गाउँतिर सोझिएको रहेछ। यो खोलाले पनि गाउँलाई धुरुक्कै रुवायो। हुन त रुवायो मात्र भन्नु खोलाप्रति अन्याय ठहर्ला। यो खोलाले गाउँलाई पालेका पनि छ। हाम्रो विगतको लगभग आधा उमेर यही खोलाको डिल र बगरहरूमा बितेको थियो। कहिले ओराहा खाने निहुँमा त कहिले गाईभैँसी चराउने निहुँमा। खोलामा बाढी आएको बेला हामी गाईको पुच्छर समाएर बाढी तर्त्यौँ अथवा यस्तो बेलामा हामी खोलाको किनारमा बसेर बाढीको आनन्द लुठ्थ्यौँ। तर्न डराउने कोही मानिस आए भने हामी तीनचार जना एक अर्काको हात समाउँदै बाढीमा हेलिन्थ्यौँ र किनारमा पर्खेररहेको मानिसलाई तारिदिन्थ्यौँ र यस्तो काममा खास गरी परिछनकै विशेष रुचि थियो। "यहाँनिर कुवा छ, गए सालको वर्षमा मूल फुटेको एकदम चिसो र मीठो पानी छ।" ऊ पानी लिएर आइसकेको थियो।

रेसुङ्गा नेपालको एक प्रसिद्ध धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थल हो। प्राचीन समयमा ऋष्यशृङ्ग ऋषिले यस स्थानमा तपस्या गरेको हुनाले उनकै नाम अपभ्रंश हुँदै यस ठाउँको नाम रेसुङ्गा रहन गएको किंवदन्ती पाइन्छ। यस पवित्र भूमिमा सिद्धबाबा, विष्णु, शिव र गणेशका मन्दिरहरू रहेका छन्। यहाँ राम–लक्ष्मण र बाण हानेर पानी निकालेको रामकुवा पनि देख्न सकिन्छ।

वि.सं. २०४१ मा योगी नरहरिनाथले एक महिनासम्म कोटिहोम गरेपछि रेसुङ्गाको धार्मिक तथा पर्यटकीय महत्त्व राष्ट्रिय स्तरमा फैलिँदै गएको हो। यस क्षेत्रको संरक्षण र विकासका लागि रेसुङ्गा संरक्षण समितिले काम गर्दै आएको छ। हाल यहाँ स्थानीय जातका गाईहरू पाल्नका लागि गौशाला पनि सञ्चालनमा रहेको छ।

वैदेशिक रोजगारीमा जान लागेको साथीलाई देशमै बसेर काम गर्न सल्लाह दिंदै एउटा चिठी लेख्नुहोस्।

राष्ट्रव्यापी कविता प्रतियोगितामा प्रथम हुन सफल आफ्नो मामालाई लेखिने बधाई पत्रको नमुना तयार पार्नुहोस्।

'विद्यार्थी जीवन र अनुशासन' शीर्षकमा १५० शब्दसम्मको वक्तृत्वकला तयार पार्नुहोस्।

तपाईँको विद्यालयमा हालै सम्पन्न भएको 'सरसफाइ तथा वृक्षारोपण कार्यक्रम' लाई समेटി १५० शब्दसम्मको प्रतिवेदन तयार पार्नुहोस्।

नेपालको सांस्कृतिक क्षेत्रमा पाइने सकारात्मक/बलिया पक्षहरू (सवल पक्ष) र यसमा रहेका नकारात्मक वा सुधार गर्नुपर्ने पक्षहरू (दुर्बल पक्ष) का विषयमा विस्तृत चर्चा गर्नुहोस्।

नेपालमा समतामूलक, न्यायपूर्ण र विभेदमुक्त समाजको स्थापना गर्न योगमायाले कस्तो ऐतिहासिक योगदान पुर्याएकी थिइन् ? यसको विवेचना गर्नुहोस्।

मेरो देश : मेरो गौरव

अनुशासनको महत्त्व

नेपालमा पर्यटनको सम्भावना